Skip to Main Content
Header-afbeelding

‘Mijn antiracismehandboek is geen boek voor mensen die denken: oeh, lastig onderwerp.’

Door de Kobo-redactie • november 29, 2021

Niemand wíl racistisch zijn, maar heel veel mensen zijn het wel. Een boek over racisme en hoe het te bestrijden, zou iedereen dus moeten lezen, toch?

“Nee”, zegt Chanel Matil Lodik, auteur van Het antiracismehandboek.

Want haar boek ís niet voor iedereen geschreven. “Het is geschreven voor mensen die het boek zien en denken: eindelijk. Het is er.”

Even terug naar het begin. Je boek. Je éérste boek. Hoe is dat zo gekomen?

Ik ben erg actief op dit onderwerp. Ik bespreek het veel op Instagram. Ik heb daar meer dan 22.000 volgers, en dat is een heel betrokken community. Daarnaast heb ik voor verschillende tijdschriften artikels geschreven. Schrijven is dus iets wat ik al doe. Het boek is echter een idee van de uitgever, die mij ervoor benaderd heeft. Het was niet mijn eigen idee.”

Een boek schrijven is wel wat anders dan een artikel. Vond je het leuk?

“Nee.”

Oké. Dat is een duidelijk antwoord.

“Ik zal het uitleggen. Kijk, als je een roman schrijft, dan is het misschien ook echt leuk om te doen, maar als je bijvoorbeeld Marc de Hond of Ruud ten Wolde, die beiden overleden zijn, had gevraagd hoe het was om hun boek te schrijven, had je een heel ander antwoord gekregen. Zij rakelen trauma’s op tijdens het schrijven van het boek, dat geldt voor mij ook.”

Duurde het (daarom) lang om het boek te schrijven?

“Ik ben meteen begonnen met schrijven nadat ik in oktober 2020 mijn contract tekende. Maar in april heb ik de boel helemaal omgegooid en ben ik opnieuw begonnen.”

Wauw. Waarom?

“Iemand gaf me het boek Me and White Supremacy van Layla Saad. Dat was zo laagdrempelig en bevrijdend, ik hóórde gewoon haar stem terwijl ik las. En toen dacht ik: wacht, zo kan het dus óók. Je kunt een boek schrijven vanuit jezelf, vanuit wie jij bent. Jezelf zijn. Schrijven zoals je praat. En dat ben ik toen gaan doen - en toen was ik in drie maanden klaar.”

Voor wie heb je het boek geschreven?

“Voor de mensen die racisme willen bestrijden maar niet weten hoe. Voor iedereen die het boek ziet en denkt: oh ja eindelijk. Het is niet voor mensen die denken: oeh, lastig onderwerp, te zwaar om over na te denken.”

Het begint bij jezelf, dus.

“Precies. Het gaat erom dat je bij jezelf erkent dat racisme er is, dat je er niet immuun voor bent en dat je het wil gaan bestrijden.”

Kun je daar een voorbeeld van noemen?

“Wat spreek je goed Nederlands”, bijvoorbeeld. Mensen denken dat dat een compliment is, maar dat is het niet. Het is logisch dat Nederlanders goed Nederlands spreken. Ze gaan er door je huidskleur vanuit dat je geen Nederlander bent. Zoiets wordt tegen een witte Nederlander niet gezegd. Of: “Waar kom je vandaan?’ dat wordt gezien als blijk van interesse. Is het niet. Je zegt impliciet dat iemand er niet Nederlands genoeg uitziet en dat je recht hebt om te weten waar diens (voor)ouders vandaan komen. Tenzij je bedoelt of diegene net van huis of werk komt, ofzo.”

En hoe helpt je boek daarbij?

“Mijn boek geeft praktische tips, je kunt per onderwerp opzoeken wat je moet doen. Dat geldt voor zowel degene die het zegt, als degene die het ontvangt. Het mooist is als je met elkaar in gesprek gaat. En dan hangt het er vanaf wat je wil bereiken, wat je dan zegt. Je kunt zeggen: ‘Dat is racistisch, ik wil dat je stopt met praten’, dan is het meteen klaar, of je maakt de ander bewust van wat-ie zegt en gaat daarna in gesprek.”

Dat zijn niet altijd makkelijke gesprekken denk ik.

“Klopt. Mensen worden niet graag gewezen op iets dat ze in hun eigen beleving niet zijn. Je ziet jezelf als een goed persoon, en als iemand dat beeld teniet doet, dan heb je het gevoel dat je er tegen in de verdediging moet. Maar als je ervanuit gaat dat racisme er gewoon is, dan schrik je er niet meer van en kun je aan de slag met de bestrijding ervan.”

Ik kan me voorstellen dat je soms best ontmoedigd kan raken als het gaat om de bestrijding van racisme.

“Klopt. Ik ben ook niet altijd positief. Soms ben ik ontmoedigd. Als ik dan hoor dat zo’n Kyle Rittenhouse vrijgesproken wordt in Amerika, zet ik ook mijn telefoon uit hoor. De ballen, ik heb er even geen kracht meer voor. Maar ja, als je wanhopig bent, kom je ook niet in actie. Je móet iets met die verdrietige gedachten.”

Waar haal je je energie dan uit?

“Bijvoorbeeld uit mijn Instagramvolgers. Dat is echt een community en daar hoor ik dan uit: door wat jij hebt gedeeld, heb ik dit en dit zo aan kunnen pakken’. De eerste 1500 boeken werden ook gereserveerd via Instagram. Dat motiveert.”

Komt er nog een boek, denk je?

“Enerzijds denk ik van wel, anderzijds denk ik van niet, want ik weet nog hoe ik jankend aan de schrijftafel zat. Maar goed. Ik wil eigenlijk nog een boek schrijven over antiracistisch opvoeden en eentje over de uitgeverswereld. Die is zo gesloten, echt een geheime wereld. Dat wist ik helemaal niet.”

Volg ons op @ op Instagram

Wil je contact met ons opnemen?

Klantenservice en ondersteuning Media-aanvragen

If you would like to be the first to know about bookish blogs, please subscribe. We promise to provided only relevant articles.